Lwaki Muhoozi Atabuse Ku Bufere N’obubbi Mu Securite: Baabano Bagenero Abagaggawalidde Mu Bbomu Z’ekifere Ne Ddiiru Z’ebikwekweto…

AKASATTIRO keeyongedde mu bambega mu kitongole ky’amagye ekya Defence Intelligence and Security (DIS) nga kino kye kyali kimanyiddwa nga Chieftaincy Of Military Intelligence (CMI) oluvanyuma lw’omuduumizi wa UPDF, Gen. Muhoozi Kainerugaba okulagira boofiisa ab’amayinja okuli Col Peter Ahimbisibwe akulira obukessi n’obutujju mu DIS ne Lt Col Ephraim Byaruhanga akulira ebikwekweto ebyenkizo okukwatibwa mu bwangu batwalibwe mu kkomera ly’amagye e Makindye.

Hadijja Namagembe
10 Min Read
Omuduumizi wa UPDF, Gen. Muhoozi Kainerugaba

AKASATTIRO keeyongedde mu bambega mu kitongole ky’amagye ekya Defence Intelligence and Security (DIS) nga kino kye kyali kimanyiddwa nga Chieftaincy Of Military Intelligence (CMI) oluvanyuma lw’omuduumizi wa UPDF, Gen. Muhoozi Kainerugaba okulagira boofiisa ab’amayinja okuli Col Peter Ahimbisibwe akulira obukessi n’obutujju mu DIS ne Lt Col Ephraim Byaruhanga akulira ebikwekweto ebyenkizo okukwatibwa mu bwangu batwalibwe mu kkomera ly’amagye e Makindye.

Muhoozi olwamaze okukakasa nti ababiri bano bayingiziddwa akaduukulu, n’aweereza obubaka ku leediyo kkoolo za boofiisa bonna nga bw’ataddewo akakiiko nga kakulirwa omumyukawe Lt Gen Sam Okiding.

Abalala kuliko ssaabaduumizi wa poliisi Abbas Byakagaba, akulira bambega abakettera munda mu ggwanga mu ISO, Maj Arthur Mugyenyi, akulira ekitongole ekibegera wabweru w’eggwanga Ambassador Joseph Ocwet, akulira obukessi mu poliisi Maj Gen Christopher Ddamulira, akulira ekitongole kya poliisi ki CID ekinonyereza ku misango mu poliisi Maj Dr Tom Magambo, ne Col. Ddamulira Sseruyange akulira obukessi mu ggye lya SFC okunonyereza ku bufere bwa bbomu ezizze zibwatuka mu Kampala n’ebitundu by’eggwanga ebirala.

10 BAAKAKWATIBWA KU GA BBOMU G’EKIFERE

ONO BWINO akitegeddeko nti wiiki ewedde bweyaggwereddeko, nga bofiisa 10 be baakakwatibwa ku by’obufere bwa bbomu naddala eyabwatukira e Munyonyo ku lunaku lw’abajulizi n’edda omukazi eyali agisitudde Aisha Katushabe ng’ebiseera ebimu yeeyita Sumayiyah Byaruhanga n’omuvuzi wa bodaboda Faruk Ssebandeke.

BBOMU Y’OKU KALEERWE

Bbomu endala yabwatukidde ku Kalerwe, omwogezi wa poliisi Maj Gen Felix Kulayigye yategeezezza nti eyafudde n’okutuusa kati amannya ge tegannategeerekeka naye nti yabadde agezaako okuyingira akatale abwatule bbomu attiremu abantu abatalina musango.

Bonna abattibwa, abajaasi babakuba amasasi nga bbomu tezinabwatuka oba okwetulisizaako bbomu nga tebannatuuka mu bifo awagambibwa we babeera balina okuzibwatulira ekintu ekyaleetedde Gen Muhoozi okwekengera okusinziira ku nsonda ezomunda mu securite ng’omukulu yeewunyizza lwaki abantu abo amagye tegabakwata mu kifo ky’okubatta.

Col Chris Magezi eyali omwogezi wa UPDF yalumiriza nti amagye gaamala ennaku nga galondoola Katushabe okuva bweyayingira eggwanga okuva mu bibira by’e Congo nga bakamabe abatujju b’akabinja ka ADF baali baamusindika yeetulisizeeko bbomu mu bantu abaali mu kusaba ku lunaku lw’abajulizi.

Maj. Gen Kulayigye yayongeddeko nti omutujju gwe battidde ku Kaleerwe baamulondodde okuva e Busega weyafunidde bodaboda okumutwala ku Kaleerwe ng’akozesa oluguudo lwa Northern by pass n’anyonyola nti amagye gamaze ekiseera nga bamulondoola nti era okumutta baagezezzaako okumuyimiriza n’agaana ate eyabadde avuga bodaboda ye yadduse.

Okunonyereza okusookerwako kulaga okusinziira ku nsonda, bambega ba UPDF babadde bakwatagana n’abatujju mu ADF nga bano be babadde bakolagana nabo okupanga ddiiru za bbomu ez’ekifere nemufiiramu abaana nga bambega balumiriza nti ebiseera ebisinga bakaka bakake okubayingiza mu bikolwa bino.

Bambega batubuulidde nti Gen Muhoozi yalagidde bambega okunonya omusajja eyali ayambadde ekikoofiira ku mutwe alabikira mu katambi e Munyonyo nga addukira ku bigere okuliraana bodaboda okwali kutambulira Katushabe ng’alumiriza nti omusajja ono yali mu lukwe ng’okuddukira ku bodaboda yakikola kulaga bakkomando abaali balagiddwa okukuba omutujju omuntu omutuufu ow’okukuba.

MUHOOZI AKUTTE OLWEYO N’AYERA ABANENE MU MAGYE

Embeera eno egenze okubaawo nga Gen Muhoozi akoze enkyukakyuka mu bukulembeze bwa DIS, yasooka kugoba Maj. Gen James Birungi eyali omuduumizi w’ekitongole kyonna nga ono yamusindika okuduumira ekibinja ky’amagye ga UPDF ekirwanira mu nsozi nga yaaduumira n’ebikwekweto ku bayeekera abalwanira mu bibira by’e Congo.

Birungi e Congo yamazeeyo akaseera katono n’amusindika e Burundi okukuliramu ebyokwerinda ku kitebe kya Uganda mu ggwanga eryo nga yamusikizza Brig. Paul Muwonge nga ensonda zitubuulidde nti ono kyebamukoze kwabadde kumussa mayinja.

BASIRUWAZA SECULITE

Ensonda zongeddeko nti bofiisa bano era babanonyerezaako ku by’okuwa pulezidenti n’abakulu abalala mu securite amawulire amafu ng’ebiseera ebisinga bamala kulagira bambega abalala okuddamu okunonyereza nga be babataasa obutaswazibwa nga bino byonna babikola lwakwagala kulya ssente.

Ensonda zitegeezezza nti abanene mu bitongole bya securite abasinga omulimu gw’okukuuma Bannayuganda n’ebyabwe baaguvaako nga kati bavuganya kw’ani asinga obugagga n’abakazi abalungi ng’eno ye nsonga lwaki bateekawo ebikwekweto eby’ekifere n’okukola lipooti enfu ez’ekikessi okusobola okufuna ssente eziwera. Kyokka ne lipooti ezisinga bazikola balina ebyabwe bye bayisaawo nga si byebyo ebiri mu bantu, ng’abasinga batuula na mu zi wooteeri ne baziwandiika olwo bo ne beeriira ssente.

Gen Muhoozi yategeeza nti bino byonna abadde abimanyi bulungi nga y’ensonga lwaki yazibikira buli muwaatwa abantu bano mwebabadde bayisa ssente nga kati abasinga batandise kutunda byabugagga byabwe okusobola okubeezaawo obulamu bwabwe obw’ebbeeyi enyo bwebabadde beeyagaliramu mu kukola obufere.

Embeera eno bw’ebeereddewo nga basajja beyali ssabaduumizi wa poliisi Gen Edward Kale Kayihura nga bakulemberwamu Nixon Agasirwe n’abalala bali mu makomera ku misango gy’obutemu nga baagikola mu biseera we baabeerera n’obuyinza okusobola okukola obugagga.

Abagoberera ebyokwerinda batubuulidde nti kino kyabulabe nyo kubanga kisanyalaze eby’okwerinda by’eggwanga n’abantu abatalina misango okubifiiramu nga basabye Gen Muhoozi okukola kwabo bonna baanaazuula nti benyigira mu bikolwa ebyo.

ABAGAGGA NABO OLUKWE BALUBADDEMU?

Ensonda zitubuulidde nti waliwo n’abagagga abaamaanyi mu Kampala ababadde bakolagana ne boofiisa abo okukola obufere abayiggibwa. Abamu batandise n’okutunda eby’obugagga byabwe ate abalala bamenya amayumba nga batya okunyonyola ssente eziri eyo mu buwumbi gye baaziggya okugazimba.

Ibrahim Ssemujju Nganda atubuulidde nti bannamagye bangi abagaggawalidde mu bikwekweto naddala ebya bbomu, olwaleero, ONO BWINO akuleetedde abamu ku be balumiriza okugaggawalira mu bikwekweto bya bbomu zigambibwa okubeera ez’ekifere n’ezo entuufu.

LT GEN HENRY TUMUKUNDE

Ssemujju alumiriza nti Tumukunde yakola obugagga bungi ng’alwanyisa ebikolwa by’obutujju wakati wa 1998 ne 2010.

Ono yagula amayumba e Kololo, Naguru n’ettaka e Bulenga ne mu bitundu by’eggwanga ebirala.

BRIG JOHN MUGENYI

Ono Ssemujju amulumiriza nti baakolanga ne Tumukunde nga ssente zeyafuna mu bikwekweto ebyo kweyazimba ekizimbe e Wandegeya mu maaso ga minisitule y’ebyobulamu okuli ne kkooti.

MAJ GEN ELLY KAYANJA

Ono Ssemujju amulumiriza nti yakola obugagga bungi ng’aduumira ebikwekweto ebyatuumibwa Operation Wembley ng’eno ye nsonga lwaki tava mu ntalo za kulwanira ttaka mu bitundu bya Buganda.

GEN KALE KAYIHURA

Ono ensonda zitubuulidde nti yatya okumutegeera nti alya mu bikwekweto kubanga bweyayingira poliisi Museveni n’ayongeza bajeti ya poliisi nga yeesinga obunene mu bitongole bya securite.

Ono balumiriza nti ebyobugagga bye ebisinga yabigula mu America n’amawanga amalala nga Turkey wabula ebisinga America yabiwamba bweyamuteekako nnatti nga tebamukkiriza kuddamu kulinnya mu ggwanga lyabwe olwokutyoboola eddembe ly’obuntu.

MAJ. GEN. FRANK KANDIHO

Ono bamulumiriza nti bweyaduumirira CIM yafuna ssente z’ebikwekweto nyingi ddala naddala okulwanyisa bambega abaali basindikiddwa eggwanga ly’omulirwano okutabangula emirembe mu Uganda.

Ayogerwako ng’omusajja asinga ettaka mu Western Uganda.

MAJ GEN. JAMES BIRUNGI

Looya Nicholas Opio amulumiriza nti y’omu ku basinga ettaka eringi mu Northern Uganda. Ono alina obugagga obulala bungi okwetoloola ebitundu by’eggwanga ebirala nga bakimuteekako nti abukoze mu bikwekweto byeyaduumiranga mu CMI, DIS ne mu SFC

SSP NIXON AGASIRWE YAGAGGAWALIRA NNYO KU MULEMBE GWA KAYIHURA

Ono yakola obugagga bungi ng’aduumira ebikwekweto ebirwanyisa obumenyi bw’amateeka mu poliisi naddala mu flying squad. Wabula obugagga obusinga babumututeeko olw’emisango egyokumukumu egimuggulwako nti yabukola nnyo ku mulembe gwa Kayihura era ono ne banne beeyagala nnyo nga balya ssente mu bantu.

SSP HERBERT MUHANGI

Ono mu biseera bya Gen Kayihura, y’omu ku baali bakulira ebikwekweto by’okulwanyisa ababbi mukitongole kya Flying Squad. Wabula ssente ezisinga naye emisango gy’obutemu n’obumenyi bwamateeka gye yazza byazitwala.

JOHN NDUGUTSE

Ono yakulirako ebikwekweto ebirwanyisa obutujju mu poliisi era muno yakolamu ssente eziwera.

COL NDAHURA ATWOOKI

Ono weyadumirira obukeSsi mu poliisi mu kiseera kya Gen Kayihura, yakola ssente nyingi nga zino ze zaamuyamba okugula ebizimbe mu Kampala n’emirirwano wabula ebisinga yabitunda okulwanyisa emisango gye baali bamugguddeko mu kkooti y’amagye.

DDIIRU ZEBABADDE BAKOLA NE JAMIL MUKULU

Jamil Mukulu Kyagulanyi eyakwatibwa nga bamulumiriza okuduumira abayeekera ba ADF, alumiriza nti bofiisa ba poliisi abaamuggya e Tanzania gye baamukwatira baatwala ssente ze ezikunukkiriza mu bukadde bwa ssente 150 eza Uganda.

ABANENE BABADDE BAKOLAGANA NE ADF

Okunonyereza kwa Gen Muhoozi okusinziira ku nsonda kulaga nti wabaddewo enkolagana ey’omunda wakati w’abakessi b’ebitongole bya gavumenti n’abatujju ba ADF nga babadde bagabana ssente zebakola mu bufere ng’okuwa amawulire g’ekikessi amafu n’okutega bbomu okuteeka gavumenti ku bunkenke n’efulumya ssente ez’okulwanyisa obutujju, kyokka bo nga balya ndye.

Bano era babadde bakola ddiiru mu ggolodi gwebasima mu Congo ne bamuyingiza Uganda nga bamutunda okusinga Dubai ne mu mawanga ga Buwalabu nga ssente ezivaamu babadde bazigabana.

Bambega bongeddeko nti Jamil Mukulu yalina kampuni ya bbaasi mu Uganda nga ssente z’ekola bazigabana n’abanene mu bitongole bya securite.

Mukulu alina amayumba g’abapangisa mu Uganda nga ssente ezivaamu bazigabana n’abanene mu securite nga bamuyambako n’okutambuza ssente ze mu Uganda ne mu mawanga g’omulirwano.

Omu ku balooya atubuulidde nti yagenda e Luzira okusaba ddiiru Mukulu okumuwolereza ne bakkaanya ku ngeri gyebagenda okukwatamu omusango wabula bwe baatuuka ku bya ssente n’amutegeeza nti abanene mu securite be baali bagenda okumusasula ekintu ekyamutiisa n’adduka mu musango.

Share This Article