Akaboozi Kanyooka Mu Akeedi: Abakazi Abakatembeeya Balinnyisizza Ebbeeyi Lwa ‘Economy’…

VICENT NYONYINTONO akulira eby'okwerinda mu Kikuubo akakasizza nti nga we batubidde n'emisango gy'abakyala abalumiriza abasajja okubatigaatiga ebitundu by'ekyama nga bazze okusuubula ne babakaka n'akaboozi.

Timothy Nyanzi
5 Min Read

VICENT NYONYINTONO akulira eby’okwerinda mu Kikuubo akakasizza nti nga we batubidde n’emisango gy’abakyala abalumiriza abasajja okubatigaatiga ebitundu by’ekyama nga bazze okusuubula ne babakaka n’akaboozi.

Nyonyintono ategeezezza ONO BWINO nti abakola ebikolwa eby’ensonyi ku basuubuzi abakazi, beefuula ababalagirira ewali emmaali ey’omulembe olwo ne babatwala mu sitoowa nti emmaali gyeri. Wabula webatuuka eyo, nga batandika okutigaatiga abakazi omuli okubakwatirira amabeere, obubina n’ebitundu ebirala okukkakkana nga babakubye wansi ne babambula obuwale bw’omunda ne babasobyako, kyokka nga abakulembeze we bagezaako okukuba enkiiko okwogera ku bikolwa bino balabe engeri y’okubimalawo, ng’abatembeeyi babawemula agagambo agatayisika mu kamwa.

Abasajja ab’ensonyi tebataliza na bawala bato abatambula ne bazadde baabwe abazze okusuubula, naabo abawala abakola ne bazadde baabwe mu maduuka nabo babakwatirira ng’abazadde bwe babagambako ng’agavubuka gano gabawemula.

BABITADDEMU ABATEMBEEYI

Ensonda mu Kikuubo zitubuulidde nti okunonyerezza aby’ebyokwerinda kwe baakakola, baakizudde nti ebikolwa by’okukaka abakazi omukwano bikolebwa abamu ku batembeeyi abakolera mu kifo kino abafuuka ensolo nga obudde buzibye ne bateekawo embeera eri abakazi b’omu Kikuubo. Kikuubo ky’ekifo ewasubuulibwa ebintu bya ccakalacakala nga kisangibwa ku luguudo lw’e

Nabugabo nga kiri mu byalo bibiri okuli Shawuriyako A ne B nga kyettanirwa nnyo abasuubuzi.

BAGANZIKA ABAKAZI KU BIJJI BY’AMADUUKA

Omu ku musuubuzi mu kikuubo atubuulidde nti abavubuka abeetaba mu bikolwa bino tebalina nsonyi waliwo webagazingaka abakazi ku nzigi eziggalawo amaduuka ne beemala eggoga olw’okuba babeera beekatankidde enjaga n’ebiragala, babeera bakambwe nnyo eri omuntu yenna agezaako okubataataaganya nga basobola n’okumufumita ebiso kubanga mu bisawo by’empala zaabwe mubeeramu ebisso n’ebissi ebirala bye bakozesa okutiisatiisa abakazi.

OW’ABATEMBEEYI AYOGEDDE

Kyokka omu ku bakulembeze babatembeeyi mu Kikuubo George Kasigala awakanyizza abakibassaako nti be bakulembedde ebikolwa by’okukaka abakazi mu Kikuubo akaboozi n’abasaba abalina obukakafu babutwale ku poliisi. Kasigala ategeezezza nti ebikolwa bye babateekamu bikolebwa abavubuka abaakazibwako erya Kifeesi ababbira ku mwala gw’e Nakivubo abakozesa ebiragala ebibawunza emitwe ne baggwako ensonyi.

KIKUUBO TEKYALINA SECURITE

Ensonda mu Kikuubo zitegeezezza nti okuva eyali ssentebe wa Kikuubo Muhammad Katimbo okufa mu 2022, eby’okwerinda mu kifo kino byakyankalana olw’ebiwayi okuli ekya Joshua Kasibo ne Muhammad Ssebadduka eyali amyuka Katimbo okukaayanira obukulembeze nga buli ludda lugamba lwe lutuufu, kino kyanafuya ebyokwerinda mu Kikuubo olwokulwanagana okutaggwa kati abemitima emibi ne bakozesa omukisa guno ne bakola effujjo ku basuubuzi ne bakasitoma abali mu kitundu kino.

MU KIKUUBO BA MALAAYA BEEGIRIISA

Nyonyintono ayongeddeko nti wadde ebikolwa by’okukaka abakazi bisukkiridde mu Kikuubo naye n’obwamalaaya bungi. Abakazi abatunda akaboozi batandika okuyimiririra ku mabbali g’oluguudo okuli olwa Nabugabo ne Kikuubo Lane ku ssaawa 11:00 ez’olweggulo. Ebikolwa bino biteeka abaana abato naddala abawala mu bikemo ne beesogga obwamalaaya ekireetera abasajja bakaggwensonyi okutigatiga abakazi ne bakaka akaboozi.

MPA EKIBALA NKUWE EDDUUKA

Muhammad Katanyoleka mukulembeze w’abasuubuzi abakolera mu akeedi, ategeezezza nti abakazi mu akeedi beetunda eri abagagga bannanyini mmaali ne babawa omukwano ne babawa emmaali nga tebasasudde oba nga babakendeerezzaako ku ssente. Abamu beetunda eri abagagga bananyini bizimbe ne babawa omukwano ne babasalira ku renti , ebizimbe mu Kampala ebisinga waggulu birina loogi eyo abakazi gyebasinziira ne beegabangula eri abasajja okufuna ebisale bya maduuka, ez’ekyemisana tulansipoti ne kalonda omulala.

EMIWENDO ABAKAZI KWE BEETUNDIRA MU AKEEDI GIRINNYE

Juliet Naiga akulira akabondo k’abakazi akatunda akaboozi mu akeedi z’omu Kampala akayitibwa Kampala Arcaders Prostitute Association (KAPA ), agambye ONO BWINO nti olw’ebbeeyi y’ebintu eyeekanamye naddala mu bintu bye bakozesa okwebyula ne bafaanana bulungi omuli ebizigo, ssabbuuni , renti w’ebisulo mwebakolera bizinensi zaabwe, balinyisizza ebbeeyi ya kabooozi okuva ku 20,000 mu nkola etandikibwako emanyiddwa nga Short.

Mu nkola eno omusajja waamalira ezize weziggwerayo kati yalinnye okutuuka ku mitwalo 30,000, ate Long eno omusajja amala emirundi ebiri evudde ku mitwalo 50,000 nedda ku mitwalo 100,000 eri abasajja abaagala okubatwala mu maka gaabwe oba mu bifo ebirala beesanyuse evudde ku mitwalo 300,000 ekiro kimu nedda ku mitwalo 500,000. Wabula Naiga agamba nti ebbeeyi eno era eteesezebwako okusinziira ku bwetaavu bw’enjuyi zombi n’ekkako wansi oba okulinyira ddala waggulu.

KCCA BIGISOBEDDE

Omwogezi wa KCCA Daniel Nuwabine ategeezezza nti bagenda kukwatagana ne poliisi bakole ebikwekweto ku basajja abatadde Kikuubo ku bunkenke olw’ebikolwa by’okukaka abakyala akaboozi kubanga battattana kawefuube gwebaliko ow’okufuula Kampala Smart City.

Share This Article